‘Het had zeker invloed op mijn mentale gezondheid en op dat moment besefte ik het waarschijnlijk niet zo veel, want de pijn werd gewoon de norm.’ – Andy Murray, 2019

1 op de 5 mensen in Nederland heeft chronische pijn. Dat zijn meer mensen dan de groep die hart- en vaatziekten hebben. Wellicht is het een reden dat vanaf dit jaar chronische pijn als zelfstandige ziekte wordt beschouwd. Chronische pijn kan overal in het lichaam plaatsvinden maar de meeste mensen hebben last van rug- of nekklachten. Iemands leven kan behoorlijk beïnvloed worden door chronische pijn. Iemand kan bepaalde bewegingen vermijden uit angst om pijn te voelen. Bukken of iets optillen kunnen dan al problemen veroorzaken. Daarnaast heeft het ook invloed op werk, hobby’s, vriendschappen en relaties. Zo zei tennisser Andy Murray over de jarenlange periode waarin hij chronische pijn in zijn heup had:

‘Geblesseerd zijn kan frustrerend zijn.. Het legde een grote druk op onze relatie, alleen maar omdat ik de hele tijd down was’

In deze blog leggen we uit wat pijn is, wat er in je hersenen gebeurt als je chronische pijn hebt en wat je kan doen om chronische pijn te verminderen.

Wat is pijn?
Pijn is een beschermingsmechanisme van je lichaam. Wanneer er iets niet in orde is, wil je lichaam zo snel mogelijk dat er iets aan gedaan wordt. Denk aan die keer dat iemand hard op je voet ging staan. Je voelt direct pijn en als een reflex haal je je voet snel weg om verdere pijn te voorkomen. Maar hoe werkt pijn nu precies?

Ons lichaam bevat heel veel zenuwen. Ze verbinden delen van ons lichaam met onze hersenen en werken als een soort van boodschappers. Ons lichaam heeft voor pijn bepaalde sensoren aan zenuwuiteinden gemaakt. Wanneer je iets met je lichaam voelt (bijvoorbeeld die keer dat iemand op je voet stond) gaat er een signaaltje vanaf het zenuwuiteinde, via het ruggenmerg, naar je hersenen. Je hersenen beoordelen dat signaal en geven daar een bepaalde waarde aan. Voor het beoordelen wordt de hele situatie bekeken, zowel rationeel als de emoties en stemming die je voelt. Als het ware bepalen je hersenen dus of je pijn voelt of niet. Je voelt de pijn dus niet voordat je brein de hele situatie heeft beoordeeld! Als de situatie waardoor je pijn voelde voorbij is, gaat de pijn vaak snel weer weg. Echter, bij chronische pijn is er iets anders aan de hand.

Wanneer heb je chronische pijn?
We spreken van chronische pijn als pijnklachten langer dan 3 maanden blijven bestaan en waarvan geen duidelijke lichamelijke oorzaak meer wordt gevonden. Normaal gesproken gaat de pijn snel weg, dus hoe komt het dat bij chronische pijn, de pijn zo lang kan duren?

Er zijn een aantal gebieden in de hersenen die belangrijk zijn met betrekking tot pijn. Allereerst zijn er de Primaire en Secundaire sensorische cortex (S1 en S2). Ze helpen onder andere bij het bepalen van de intensiteit van de pijn. Daarnaast heb je de Prefrontale cortex (PFC). Dit gebied is betrokken bij de cognitieve aspecten van pijn. Het beslist over de betekenis van de pijn maakt de beslissingen rondom het omgaan met de pijn. Verder is de Anterior cingulate cortex (ACC) ook belangrijk. Dit gebied is onder andere betrokken bij het emotionele aspect van pijn. Het speelt een belangrijke rol bij het verwerken van de pijn (bijvoorbeeld de angstige herinneringen aan de pijn die iemand kan hebben). Als laatste de Insula. De Insula is een gebied dat betrokken is bij onder andere de bewustwording van lichamelijk informatie zoals pijn.

 

 

Deze hersengebieden zijn onderling met zenuwbanen verbonden. Deze zenuwbanen kunnen steeds sterker worden naarmate ze veel worden gebruikt (omgekeerd geldt ook: als ze weinig worden gebruikt, worden de zenuwbanen zwakker). Bij chronische pijn is er verhoogde activiteit in bepaalde gebieden van de hersenen. Ook kan de structuur van de hersengebieden veranderen. Bij elke persoon kan dit weer net anders zijn, dat maakt het ook zo moeilijk om mensen te behandelen die chronische pijn hebben. Bijvoorbeeld: bij iemand met chronische rugpijn kan de structuur van de prefrontale cortex (PFC) zijn veranderd waardoor de hersenen steeds vaker beslissen dat iets pijn doet terwijl daar geen oorzaak voor is.

Wat kun je doen om chronische pijn te verminderen?
Zoals gezegd is het behandelen van chronische pijn ingewikkeld omdat de situatie van elke persoon anders is. Het is dus belangrijk dat iemand met chronische pijn inzicht krijgt in zijn eigen situatie. Hier zijn een paar tools die kunnen helpen bij het verminderen van de chronische pijn:

 

  1. Stop met vechten tegen de pijn. In plaats daarvan kan je leren om de pijn en de bijbehorende gedachten en emoties te accepteren en je meer te focussen op andere waardevolle dingen die je in het leven hebt. De intensiteit van de pijn kan zo afnemen. Deze manier van hulp wordt ook wel ACT genoemd. Wil je zelf aan de slag met ACT? Kijk dan vooral bij deze werkbladen voor oefeningen die je kan doen. Als je meer informatie over ACT wil hebben, klik dan hier.
  2. Maak gebruik van relaxatie trainingen. Relaxatie trainingen kunnen zorgen voor een afname van spierspanning en dat zorgt het voor rust. Het kan positieve effecten hebben op bovengenoemde hersengebieden, waardoor de pijn verminderd kan worden. Op lerenrevalideren.nl staan een aantal ontspanningsoefeningen die hiervoor gebruikt kunnen worden.
Social Share Buttons and Icons powered by Ultimatelysocial