‘I’ve missed more than 9000 shots in my career. I’ve lost almost 300 games. 26 times, I’ve been trusted to take the game winning shot and missed. I’ve failed over and over and over again in my life. And that is why I succeed.’
Basketballer Michael Jordan

Leren van tegenslag
Iedere sporter komt op zijn pad tegenslagen tegen. Dit kunnen sportieve tegenslagen zijn zoals een slechte loting, het maken van (domme) fouten, het oplopen van een kaart, materiaalpech, het verliezen van een wedstrijd, een slechte accommodatie treffen, overtraind zijn, een blessure oplopen, enz. Of tegenslagen, die meer op privéterrein liggen, zoals het overlijden van een dierbare, het eindigen van een relatie, verhuizen, verliezen van baan, etc. Tegenslag lijkt vaak in eerste instantie alleen negatief, maar kan later een belangrijk leermoment zijn geweest op weg naar je doel. Daar waar je struikelt, ligt je schat begraven.

Aangezien het ervaren van tegenslag dus een leermoment kan opleveren, is het nuttig om tegenslagen op te nemen in de training. In de training heeft tegenslag over het algemeen minder gevolgen dan tijdens een wedstrijd, dus aan de coach de taak om uitdagende opdrachten (waardoor de kans dat het mis gaat aanwezig is) en wisselende omstandigheden (planned disruptions) in de training en daarbuiten ‘aan te bieden’. Denk daarbij aan partijtjes waarbij partijdig gefloten wordt. Of zeggen dat ze de oefening tien keer moeten herhalen en bij de tiende keer zeggen dat ze er nog vijf moeten doen. Een extra training inlassen met slecht weer. Of alleen een oude, vieze kleedkamer ter beschikking stellen.

‘Als het begon te regenen en teams niet wisten hoe snel ze hun spullen moesten opruimen, stuurde Verstappen zijn zoon juist de baan op: leer maar rijden op nat asfalt. En bij gebrek aan regen spoot hij zelf de baan nat. Om races die Max vaak met overmacht won moeilijker te maken, mocht hij van zijn vader alleen in de lastige bochten inhalen. Zijn aangeboren talent kreeg dankzij de duizenden lesuren van zijn vader alle kans om tot wasdom te komen.’
Artikel in de Volkskrant (21 dec 2018)

Reageren op tegenslagen
Na een tegenslag in de wedstrijd is het zaak zo snel mogelijk om te schakelen en niet te lang te blijven hangen bij wat gebeurd is (bijvoorbeeld bij een lullige fout). Het wordt voor een sporter makkelijker om te refocussen als hij duidelijk weet wat zijn taken en doelen zijn en kan terugvallen op routines en (eerder gemaakte) afspraken. Een coach kan een sporters daar tijdens de wedstrijd aan herinneren door hem taakgericht te coachen. Een sporter kan ook zelf zijn aandacht weer terugbrengen naar zijn taak door zichzelf taakrelevante aanwijzingen te geven.

Wedstrijdvoorbereiding
Een goede wedstrijdvoorbereiding kan er o.a. voor zorgen dat een sporter flexibeler is en beter om kan gaan met tegenslagen. Zo kan je als trainer oefenwedstrijden en ‘game like’ trainingen houden. Ook kan je ‘what if’ scenario’s bespreken met de sporter(s), zoals ‘wat als je een misstap maakt?’ of ‘wat als we achter komen te staan?’. Tot slot is de wedstrijdbespreking belangrijk; hier is het belangrijk om geen nieuwe scenario’s te spreken, en je vooral te richten op datgene wat jullie willen bereiken in plaats van dat wat jullie willen vermijden. Positiviteit dus!
Voor de sporter is het aan te raden om voorafgaand aan de wedstrijd een keer de accommodatie te hebben verkend, zodat de omstandigheden al een keer ervaren zijn. Ook kunnen routines voorafgaand aan de wedstrijd helpen om ontspannen aan de wedstrijd te beginnen.

 

Social Share Buttons and Icons powered by Ultimatelysocial