‘Djokovic ziet zichzelf stoppen als succesvolste tennisser aller tijden’ – NOS, een krantenkop waar menig sportfanaat niet omheen kan. Novak Djokovic vertelt in het Amerikaanse sportprogramma ‘In Depth with Graham Bensinger’ dat hij de succesvolste speler aller tijden zal zijn wanneer het moment van stoppen daar is. De tennisser heeft een duidelijk doel voor ogen: de meeste grandslamtitels winnen én het record van meeste aantal weken op nummer 1 verbreken. Momenteel gaat Federer aan de leiding met 20 grandslamtitels en 310 weken op nummer 1, gevolgd door Nadal met 19 grandslamtitels en 286 weken. De 32-jarige Djokovic heeft zelf 17 grandslamtitels bemachtigd en heeft 282 weken op nummer 1 gestaan. Aan zelfvertrouwen geen gebrek als Djokovic gevraagd wordt of het gaat lukken publiekslieveling Federer te overtreffen;

“Ik geloof niet in limieten. Ik denk dat limieten slechts illusies zijn van je eigen ego of gedachten”.

 

Djokovic vertelt in het interview dat hij altijd veel vertrouwen heeft in zichzelf. Maar wat is zelfvertrouwen precies?

 

Zelfvertrouwen

Het zelfvertrouwen van een sporter kan worden omschreven als “de overtuiging van een sporter dat hij over het geheel genomen beschikt over de kwaliteiten die nodig zijn om in zijn sport succesvol te zijn”1. In het geval van Djokovic houdt dit in dat de tennisser ervan overtuigd is dat hij over de kwaliteiten beschikt die nodig zijn om de succesvolste tennisser aller tijden te zijn. Kwaliteiten kunnen bijvoorbeeld een goede techniek en uithoudingsvermogen zijn.

 

“Ik ben altijd vol vertrouwen, want dat is de motor voor geloof” aldus Djokovic.

 

Dat Djokovic overtuigd is van zijn eigen kwaliteiten is echter niet vanzelfsprekend voor andere sporters. Veel sporters twijfelen over hun eigen kwaliteiten. Deze twijfels resulteren bijvoorbeeld in uitstelgedrag en weerhouden sporters ervan te beginnen of door te gaan met dingen die zij echt belangrijk vinden. Een turnster kan zich bijvoorbeeld eerst zeker willen voelen voordat zij op een wedstrijd een nieuw element op balk uitvoert. Of een hockeyer die aangeeft dat hij zich eerst zeker wil voelen over zijn spel voordat hij in een hogere klasse gaat spelen. Deze gevoelens als angst en onzekerheid laten zien wat een sporter betekenisvol vindt, het zegt iets over zijn of haar waarden. Djokovic hecht wellicht veel waarde aan zijn uitstraling als tennisser. Wanneer zijn uitstraling in gevaar komt, zal dit emoties oproepen. Hecht Djokovic geen waarde aan zijn uitstraling als tennisser, dan zal het geen emoties oproepen wanneer zijn uitstraling in gevaar komt. Gevoelens en ongemak laten dus zien waar een sporter waarde aan hecht. Deze gevoelens voelen echter oncomfortabel aan en weerhouden sporters ervan nieuwe uitdagingen aan te gaan. Maar is het niet zo dat het ongemak wat deze gevoelens teweeg brengt hoort bij het aangaan van nieuwe uitdagingen?

De opvatting dat zelfvertrouwen noodzakelijk is voor het neerzetten van een goede prestatie wordt vandaag de dag door veel coaches en sporters gedeeld. Zelfvertrouwen wordt gezien als een doorslaggevend ingrediënt van succes, maar is dit wel zo? Is zelfvertrouwen nodig om een goede prestatie neer te zetten? Acceptance and Commitment Training (ACT) stelt het tegenovergestelde. Russ Harris, ACT-goeroe en auteur van het boek ‘The Confidence Gap’, vertelt dat een sporter niet overtuigd hoeft te zijn dat hij over de kwaliteiten beschikt die nodig zijn om goed te presteren. Deze overtuiging, ofwel het zelfvertrouwen, ontstaat pas nadat een sporter de uitdaging aan is gegaan.  Het uitvoeren van een beweging of ondernemen van een actie leidt tot een gevoel van zelfvertrouwen. Stap dan ook uit je comfort zone, ga de uitdaging aan en het zelfvertrouwen zal volgen! De overtuiging dat een sporter zich zeker moet voelen in elke situatie is onrealistisch. ACT benadrukt dat het tegenwerken van negatieve gedachten en ongemak er juist toe kan leiden dat deze gedachten en gevoelens versterkt worden. Het is belangrijk juist de vervelende gedachten en gevoelens die bij nieuwe uitdagingen komen kijken te accepteren. Zoals sportpsycholoog Kelly Dekker zegt wordt een goede prestatie immers bepaald door wat een sporter doet en niet door wat hij of zij voelt.

 

Wat kan je zelf doen als sporter?

Het aangaan van nieuwe uitdagingen brengt soms zenuwen, negatieve gedachten en onprettige gevoelens met zich mee. Als sporter is er een aantal dingen dat je kan doen om je zo goed mogelijk voor te bereiden op een nieuwe uitdaging. Tip 1: Focus op het controleerbare. Bij een nieuwe uitdaging komen aspecten kijken waar je zelf invloed op kan uitoefenen en aspecten waar je zelf geen invloed op kan uitoefenen. Op gevoelens en gedachten kan je bijvoorbeeld geen invloed uitoefenen. Op je voorbereiding voor een wedstrijd kan je daarentegen wel zelf invloed uitoefenen door je aan je trainingsschema te houden. De kunst van ACT is om te focussen op het controleerbare en het oncontroleerbare los te laten. Tip 2: Train onder omstandigheden die het ongemak oproepen. Boots bijvoorbeeld een wedstrijdsituatie of een selectietraining na. Door te oefenen met deze situatie train je de vaardigheid om om te gaan met ongemak. In een toekomstige uitdaging waarin gepresteerd moet worden, zal je door hiermee te oefenen beter om kunnen gaan met ongemak dat komt kijken bij een nieuwe uitdaging. Tip 3: Visualiseer! Jezelf in gedachten een nieuwe uitdaging feilloos uit te zien voeren zorgt voor zelfvertrouwen. Doordat je in gedachten al een handeling al een keer gedaan hebt, zal dit ervoor zorgen dat je met minder spanning aan de start van een wedstrijd staat. Op www.lerenpresteren.nl/audio/ staan verschillende visualisatie oefeningen die je hierbij kunnen helpen.

 

Kortom, accepteer het ongemak dat bij een nieuwe uitdaging komt kijken en voel het zelfvertrouwen groeien na het aangaan van de uitdaging!

 

1 Vealey, 1986, p. 233, uit: Vealey, R. S. (1986). Conceptualization of sport-confidence and competitive orientation: Preliminary investigation and instrument development. Journal of Sport and Exercise Psychology8(3), 221-246.

Social Share Buttons and Icons powered by Ultimatelysocial